Aldarea

Oiartzunen azaroa/abenduan egin zen Hitzen Lihoa zikloaren barruan, ‘Aldarea’ ikuskizuna eman genuen. Gure meza. Hauexek gure aitorpenak:

“Ozeanoaren ertz abisalean nago. Ozeanoaren zulo beltzean.
5.000 metro ur azpira.
Toki iluna da, ez da eguzki izpirik heltzen itsaso hauetara
Argirik ez eta mundua asmatzeko dagoela dirudi
Itsuak dira bertako biztanleak
Ilunpe horretara egokitzeko asmatu dituzte hegal-ezkatak, begi erraldoiak, hortz zorrotzak, fantasiazko argi fluorrak, azal malguak eta adar luzeak.
Ilunpe horretan asmatu dute euren burua.

Erbesteko itsaso bat da hau.

Habitata norberarekin amaitzen den ozeano puska
Oihu eginez gero, irensten zaituena

Zaila dirudi bertan bizirautea, ez argirik, ez jatekorik eta bakardadea.
Instant batez nabigatu dut itsaso abisala, eta ohitu naiz ilunpera.
Halako batean argi dizdiratsuak ikusten hasi naiz, azalean itsaso geldoaren laztana eta azalaren kontra objetuak bata bestearen atzetik nire arreta piztu nahian, noraez patsadatsuan, hemen gaude, esnatu, esan nahian bezala.
Habitat bakartiak, bizigarrriagoa dirudi.

Baina…
Erbesteko itsaso bat da hau.

Eta batzuetan erbesteak ematen du garenaren neurria.
Hurruntzeak, begiradaren ihes puntua aldatzeak.

Zer ote dira gainera datozkidan objetuok,
nola ailegatu dira hona,
nork habitatu ditu inguru itogarriok nire aurretik.

Fauna abisalaren argia gero eta dizdiratsuagoa da, eta begien aurrean agertu zaizkit denborak igatutako liburuak, mihiseeak, panderoa, espartinak, diskoak, argazki kamara…Mundua sortzeko eta birsortzeko tresnak. Eta megafono batetik ozen, ahotsak, emakumeen ahotsak.
Ahotsak gogoetan, ahotsak kantuan, idazten, dantzan, emakume ahotsak mundua margotzen.

Erbesteko itsaso bat da hau.

Atzoko itsaso bat.
Eta eskerrak etorri naizen, eskerrak honaino erori naizen.
Erbesteko itsaso bat da hau eta orain arnasa hartzen ari naiz.

Zenbat pentsamendu, zenbat sormen, zenbat irakaspen, zenbat determinazio
Atzoko itsaso hauetan.

Gaur, itsaso ilun hauetan euren burua asmatu zuten emakumeak gurtzeko elkartu gara hemen. Mundua bestela irakurtzeko kulturgintzan aritu ziren emakumeen lana aitortzeko.
Ilunpetan euskal kulturaren karta nautikoa asmatu izana eskertzeko.
Nabigaziorako karta bat utzi ziguten.

Erbesteko itsaso bat da hau

Jarrai dezagun nor izateko mapa marrazten.
Jarrai dezagun euskararen bila
Jarrai dezagun herriaren bila

Gaur eurentzat da kultua, kultura, ura.
Gaur eurentzat da ozeano abisalean aurkitutako objetuekin egindako aldarea.
Gurtu ditzagun sortzen jarraituz.

Izan gaitezen gure baitako ozeano.
Pilatu ditzagun itsasoak.
Nahastu ditzagun atzoko eta gaurko urak
Galde diezaiegun atzokoei. Ikertu, arakatu, irakurri, entzun.
Gelditu eta entzun. Eta ekarri argira.
Iturria hor dago eta itsaso abisaletaraino doa.

Eta ur abisaletako nabigazioaren ondoren, zeharkatu ditzagun bizi-bizi itsasoak
Eta egin salto, ur azalera jauzi, ur azaletik plazara jauzi.
Egin dezagun erbestea etxe.

Beti da iluntasuna aukera bat, mundu berriak sortzeko.
Jalgi adi plazara!”

Ainara Lasa Perez

URTXALETIK UZTAPIDERA, ERROMERIA ISIL BAT

 

Ainara Lasa Perez naiz, oiartzuarra, eta Ergoienen bizi naiz azken lau urteetan.

Urtxal(l)e edo Uztapide plazak sortzen didan lilura, aspaldikoa da ordea. Han bilatu izan dut sarri lasaitasuna.

Azken urte hauetan, maiz atera dizkiot plazari argazkiak, beti hain isil eta bakarti. Joan dira urtaroak bata bestearen atzetik, eta plazan dena mutu, haizeak mugitutako hostoen kulunka hotsa baino ez. Eta hori, tokatzen denean.

Argazkilaritza ikastaro bat egiten ari naiz, eta plazaren burrunba isilak eraman ninduen bertatik bertara dudan txoko eder hau erretratatzera. Neguan hasi eta udazkena bitarte erretratatzera: plazan urtaroen aldaketa baino apenas deus gehiago gertatzen ez dela erakusteko. Jaietan salbu.

Baina leku honek badu memoria bat, eta auzoko biztanleek gordetzen dute. Izenetik hasita, belaunaldi berriek Uztapide plaza gisa ezagutzen duguna, auzokoek Urtxal(l)e izenez ezagutzen dute, edadeko jendeak batez ere. Urtxale Ergoien auzoaren jardun industrialari lotutako izena dela esango nuke, han eta hemen orain arte topatu dudan informazioagatik. (Urtzaile=fundidor). Sakontzen jarraitu behar.

Uztapide Ergoienen bizi izan zen, haren omenez jarri zioten ofiziali plazari Uztapide, 1975eko abuztuaren 8an. Mereziko zuen plaza bat Uztapidek. Baina Urtxal(l)e izena badoa, badoa, badoan jendearen memorietan, eta gu galtzen ari gara hitza eta hitzarekin paisaia, leku honen historia.

Plazaren eskuinaldera ikus liteke karobi bat, erreka bazterrean zegoen burdinolatik kamioikadak burdin ateratzen ziren garai batean, Matxieneko bizilagunek esana da.

Argazkilaritza proiektuan, plaza bakartiaren argazkiez gain, plazaren historia jaso nahiko nuke, protagonisten ahotik. Zer oroitzen duten plazaz, zertarako erabiltzen zuten, auzoan zein funtzio zuen. Eta Ergoindarrez plaza bete, eta banan bana erretratatu, eta gure zaharrengandik ikasi.

Isiltasuna eten, plaza hartu, ikasi, gorde eta biziberritu.

Martxoaren 18an, gonbidatuta zaudete plazara hurbildu, eta zuen oroitzapenak kontatzera, argazkiak egitera (ekarri argazki zaharrak, baldin badituzue)…

Ondoren mokadu bat hartuko dugu elkarrekin.

Eskerrik asko bihotzez aldez aurretik proiektuan parte hartuko duzuenei.

Ainara Lasa Perez

 

Ekainaren 16tik “Hariketak” Oiartzunen. Niretzako, zita espeziala.

Ekainaren 16an aurketuzko dut “Hariketak; lotzea askatzea denean” Oiartzungo Udaletxeko Areto Nagusian.
Niretzako, zita espeziala; Oiartzunen delako, ekainaren erdialdean delako eta itzulera bat delako bere osoan.
Gusto baduzue…

Ekainaren 16tik uztailaren 7ra
Astelehenetik ostiralera: 11:00etatik 14:00etara / 17:00etatik 20:00etara
Larunbatetan: 11:00etatik 14:00etara
Aurkezpena, ekainaren 16an 19:30ean, errezitaldi musikatuarekin: Ainara Lasa & Xabi Strubell

OHARRA: ekainaren 17an arratsaldez, ekainaren 18 eta 25ean 12etatik aurrera eta ekainaren 20an arratsaldez erakusketa itxita egongo da, aretoa okupatuta dagoelako aurrez hitzartuta zeuden ekitaldiekin.