URTXALETIK UZTAPIDERA, ERROMERIA ISIL BAT

 

Ainara Lasa Perez naiz, oiartzuarra, eta Ergoienen bizi naiz azken lau urteetan.

Urtxal(l)e edo Uztapide plazak sortzen didan lilura, aspaldikoa da ordea. Han bilatu izan dut sarri lasaitasuna.

Azken urte hauetan, maiz atera dizkiot plazari argazkiak, beti hain isil eta bakarti. Joan dira urtaroak bata bestearen atzetik, eta plazan dena mutu, haizeak mugitutako hostoen kulunka hotsa baino ez. Eta hori, tokatzen denean.

Argazkilaritza ikastaro bat egiten ari naiz, eta plazaren burrunba isilak eraman ninduen bertatik bertara dudan txoko eder hau erretratatzera. Neguan hasi eta udazkena bitarte erretratatzera: plazan urtaroen aldaketa baino apenas deus gehiago gertatzen ez dela erakusteko. Jaietan salbu.

Baina leku honek badu memoria bat, eta auzoko biztanleek gordetzen dute. Izenetik hasita, belaunaldi berriek Uztapide plaza gisa ezagutzen duguna, auzokoek Urtxal(l)e izenez ezagutzen dute, edadeko jendeak batez ere. Urtxale Ergoien auzoaren jardun industrialari lotutako izena dela esango nuke, han eta hemen orain arte topatu dudan informazioagatik. (Urtzaile=fundidor). Sakontzen jarraitu behar.

Uztapide Ergoienen bizi izan zen, haren omenez jarri zioten ofiziali plazari Uztapide, 1975eko abuztuaren 8an. Mereziko zuen plaza bat Uztapidek. Baina Urtxal(l)e izena badoa, badoa, badoan jendearen memorietan, eta gu galtzen ari gara hitza eta hitzarekin paisaia, leku honen historia.

Plazaren eskuinaldera ikus liteke karobi bat, erreka bazterrean zegoen burdinolatik kamioikadak burdin ateratzen ziren garai batean, Matxieneko bizilagunek esana da.

Argazkilaritza proiektuan, plaza bakartiaren argazkiez gain, plazaren historia jaso nahiko nuke, protagonisten ahotik. Zer oroitzen duten plazaz, zertarako erabiltzen zuten, auzoan zein funtzio zuen. Eta Ergoindarrez plaza bete, eta banan bana erretratatu, eta gure zaharrengandik ikasi.

Isiltasuna eten, plaza hartu, ikasi, gorde eta biziberritu.

Martxoaren 18an, gonbidatuta zaudete plazara hurbildu, eta zuen oroitzapenak kontatzera, argazkiak egitera (ekarri argazki zaharrak, baldin badituzue)…

Ondoren mokadu bat hartuko dugu elkarrekin.

Eskerrik asko bihotzez aldez aurretik proiektuan parte hartuko duzuenei.

Ainara Lasa Perez

 

Atzamar txiki haiekin

Atzamar txikiegiak zituen kautxozko pieza haiek eskuartean hartzeko. Baina ez da beti aukeratzerik izaten, eta jango bazuten, lanean hasi beharra zeukaten etxeko denek. Bere aita, aitona Teo, enbolia batek jota aurkitu zuten etxeko komuneko zoruan eta akabo ikasketen bidea. Hamalau urterekin hasi zen lanean Oiartzungo Catelsan.

Tunel batek banatzen zituen etxea eta lantokiko hamabi orduko jarduna. Pozik joaten zen lanera, eta han irabazitakoarekin erosi zuen ilusio handiz gaur egun bizileku duen etxea.

Tunel batek banatzen zituen etxea eta lantokia, eta gogoan ditu bateko eta besteko oroitzapenak.

Nahiago luke tunel ilun harek gogora dakarkion beldurra ahaztea. Catelsan lanean eman zituen sei urteetan, hiru emakume bortxatu zituzten bide labur ilun eterno hartan.

Maribel Perez Alzualderen oroitzapenak eraisten ari diren Catelsa lantegira egindako bisitan.

Oiartzun, 2017ko otsaila

 

ISOBARAK

Isobarak_fotonoErrealitate paralelo batean eman badituzu bi urte, nahitaez zara asmatzaile, eta sinestun. Eta bat-batean ekaitz bortitzak harrapatu eta emergentziazko lur-hartzea egin behar izan baduzu, dena ikusiko duzu mugituta; definizio gabea, istante harrapaezina.

Behatz puntetan ez duzu zure gorputzaren amaiera aurkituko, ez duzu zapaltzen duzun lurrean amildegia zehazki non den ikusiko. Kontrola galdu duzu eta hor bizitzen ikasi behar.

Kaos bat da dena eta ez dago B planik. Plana mugitzen segitzea da. Trantsitatzea. Trantsizio handiaren lekuan, zurea propioa egitea. Eta maitatuko duzu betiko indefinizioa, errealitatea erauzi eta iraultzeko bide ematen dizulako.

Gatazkak gainditzeko kaosa aldarrikatuko duzu, orden berri baten alde. Haizearen indarra eta norantza jakitea da gakoa. Hor ondo kokatzea eta gainerakoa zoriaren esku (ere) uztea. Hor sortzen dira errealitate berriak.

Paralisiaren kontrako antidotoa mugimendua da. Ez dago besterik.

Eta gure mapa termikoaren behatzaile izatea.

Gatazkak gainditzeko, Isobarak.

Ofelia lo-ibiltari

Goiz batez beste norbait izateko proposamena egin zidan Alvaro Ledesma artistak. ‘Retrazos’ proiekturako bolondresak behar zituen. Elkarrekin erabakiko genuen nor izango nintzen.

Nor izan ez nekiela, baina, erreka bat eta kamisoi zuri bat proposatu nizkion. Goiz umel hartan, berak erabakitzea nahi nuen. Jakitea, zein garen bestearentzat.

Jatetxe abadonatu batera joan ginen; jangelan, urre koloreko oihalezko mantelak, kopa urdinak, arrainontzi zahar bat eta etxeko alaba arkitektuaren maketak apalean. Ez dut esango non. Seguru nago presaka alde egin zutela handik, akaso beste norbait izateko, beste nonbait, izateko.

Hiru ordu eman genituen han. Hiru orduz izan nintzen beste norbait, hiru orduz arindu nuen pixka bat zama. Hotz egiten zuen, hotz handia. Erreka hotzak zeharkatzen gaitu maiz.

Argazkietako batek, Parisera bidaia egin du, Alvaroren beste hainbat lanen artean. Ofelia ikusi du argazkian ikusle batek. John Everett Millaisen  ‘Ofelia errekan hila’ koadroa gogorarazi dio. Ofeliak, etzanda hila zetzan errekan margolanean, sukaldean eta zutik nengoen ni, edo ni instant horretan nintzena. Loreen lekuan, arraska zaharrean barrena, goroldioa eta sasiak.

Ofelia, begiak zabalik hila. Nik, instant batez itxi nituen, beste norbait izateko.

Errekak zeharkatzen gaitu maiz.

Milesker bihotzez, Alvaro.

12571419_1214525711909365_13234720_n ofelia

 

 

‘FALTA (ez) diren gauzak’ artista liburua

EDO! Argitaletxearen eskutik, ‘FALTA (ez) diren gauzak’ artista liburua aurkeztuko dut azaroaren 7an Garoan Liburudendan (Donostian).Liburuaren abiapuntu izan den erakusketa (koadroak + testuak) ikusgai egongo dira bertan azaroaren 7tik abenduaren 9ra.

Ordutegia:
Astelehenetik Ostiralera: /
Larunbatetan: /

Proiektuaren xehetasunak eta aurkezpenaren argazki zein bideoak EDO argitaletxearen webgunean aurkituko dituzue.

azala-osoa-falta-es-diren-gauzak